Cảm giác hồi hộp khi bước vào vòng phỏng vấn cuối cùng thường đi kèm với một nỗi lo mang tên: “Nói giá bao nhiêu thì đủ?”. Deal lương không đơn thuần là một cuộc mặc cả, đó là một cuộc đàm phán chiến lược để xác lập giá trị của bạn trong mắt nhà tuyển dụng.
Nếu bạn đang loay hoay không biết làm sao để có mức thu nhập xứng đáng mà không trông có vẻ “tham lam”, bài viết này chính là tấm bản đồ dành cho bạn.
Mục lục
1. Tại sao “ngại” deal lương là sai lầm lớn nhất của ứng viên?
Nhiều ứng viên, đặc biệt là các bạn sinh viên mới ra trường, người chưa có kinh nghiệm (Fresher), thường có tâm lý “có việc là tốt rồi”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhân sự (HR), việc không đàm phán lương có thể khiến bạn mất đi một khoản thu nhập tích lũy khổng lồ sau nhiều năm.
- Xác lập vị thế: Một ứng viên biết deal lương khôn ngoan cho thấy họ hiểu rõ giá trị bản thân và có kỹ năng giao tiếp tốt.
- Động lực làm việc: Mức đãi ngộ tương xứng là “nhiên liệu” giúp bạn gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
2. Bước chuẩn bị “sống còn” trước khi bước vào bàn đàm phán
Đừng bao giờ bước vào cuộc phỏng vấn với một con số “cảm tính”. Hãy dựa trên dữ liệu thực tế.
Khảo sát thị trường
Hãy tìm hiểu mặt bằng lương của vị trí bạn ứng tuyển thông qua các báo cáo lương của VietnamWorks, TopCV, hoặc Glints. Bạn cần biết mức trung bình của ngành cho số năm kinh nghiệm hiện tại của mình.
Phân biệt Lương Gross và Lương Net
Đây là “bẫy” phổ biến mà nhiều ứng viên mắc phải.
- Lương Gross: Tổng thu nhập (bao gồm đóng bảo hiểm và thuế).
- Lương Net: Số tiền thực tế bạn cầm về tay.
Công thức cơ bản bạn cần nhớ:
Lương Net = Lương Gross – (BHXH + Thuế TNCN)
Lời khuyên từ chuyên gia: Hãy luôn đàm phán dựa trên Lương Gross. Điều này giúp bạn minh bạch về quyền lợi bảo hiểm và các khoản trích nộp theo quy định của pháp luật.
3. 5 Chiến thuật deal lương chuyên nghiệp để đạt thu nhập tối đa
Chiến thuật 1: Đưa ra một “khoảng lương”
Thay vì nói một con số cứng nhắc như “15 triệu”, hãy đưa ra một khoảng, ví dụ: “15 – 18 triệu”. Điều này cho thấy bạn có sự linh hoạt nhưng vẫn giữ được mức sàn tối thiểu.
Chiến thuật 2: Tập trung vào “Giá trị” thay vì “Nhu cầu”
Nhà tuyển dụng không quan tâm bạn phải trả tiền trọ hay trả nợ ngân hàng. Họ quan tâm bạn sẽ mang lại bao nhiêu lợi nhuận cho họ. Hãy nói: “Với kinh nghiệm tối ưu quy trình của tôi, tôi có thể giúp công ty tiết kiệm 20% chi phí vận hành…”.
Chiến thuật 3: Đàm phán dựa trên “Tổng gói phúc lợi”
Nếu công ty không thể đáp ứng con số tiền mặt bạn muốn, hãy xoay sang các thực thể đãi ngộ khác:
- Thưởng KPI/Tháng lương 13.
- Chế độ bảo hiểm sức khỏe (PVI, Liberty…).
- Ngày nghỉ phép bổ sung hoặc chế độ Work from home (làm việc tại nhà).
4. Kịch bản mẫu: Trả lời câu hỏi “hóc búa” về lương
Câu hỏi: “Mức lương mong muốn của bạn là bao nhiêu?”
- Trả lời: “Dựa trên mô tả công việc (JD) và những đóng góp mà tôi có thể mang lại, tôi kỳ vọng mức lương trong khoảng [X – Y]. Tuy nhiên, tôi hoàn toàn cởi mở để thảo luận thêm dựa trên tổng gói phúc lợi của công ty.”
Câu hỏi: “Tại sao chúng tôi nên trả cho bạn mức lương cao hơn mức trung bình?”
- Trả lời: “Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, tôi sở hữu chứng chỉ [Tên chứng chỉ] và kinh nghiệm thực chiến tại [Dự án cũ], điều này giúp tôi bắt nhịp công việc ngay lập tức mà không tốn chi phí đào tạo lại.”
5. Câu hỏi thường gặp (FAQs) – Giải quyết nỗi lo của ứng viên
Q1: Tôi có nên tiết lộ mức lương cũ cho nhà tuyển dụng không?
- Trả lời: Bạn không có nghĩa vụ pháp lý phải tiết lộ. Tuy nhiên, nếu muốn chia sẻ, hãy tập trung vào tổng thu nhập (bao gồm thưởng) thay vì chỉ lương cơ bản để không bị “dìm giá”.
Q2: Nếu nhà tuyển dụng đưa ra Offer thấp hơn kỳ vọng, tôi nên làm gì?
- Trả lời: Đừng từ chối ngay. Hãy lịch sự phản hồi: “Cảm ơn quý công ty về lời mời. Tuy nhiên, mức lương này hiện đang thấp hơn so với mặt bằng chung và giá trị tôi tự tin mang lại. Chúng ta có thể thảo luận thêm về các khoản phụ cấp hoặc lộ trình review lương sau 6 tháng không?”
Q3: Deal lương quá cao có khiến tôi bị loại không?
- Trả lời: Nếu con số của bạn dựa trên dữ liệu thị trường và năng lực thực tế, nhà tuyển dụng sẽ tôn trọng điều đó. Nếu họ từ chối chỉ vì bạn đòi hỏi công bằng, có lẽ đó không phải là môi trường phù hợp với bạn.
Q4: Sinh viên mới ra trường, chưa có kinh nghiệm có nên deal lương không?
- Trả lời: Có, nhưng cần khéo léo. Hãy tập trung vào khả năng học hỏi nhanh và các dự án/thực tập bạn đã làm để chứng minh mình “đáng đồng tiền bát gạo”.
Kết luận: Deal lương là một nghệ thuật mà ở đó bạn cần sự tự tin và dữ liệu chuẩn xác. Hãy nhớ, bạn đang bán kỹ năng của mình, và một người bán hàng giỏi luôn biết rõ giá trị món hàng mình có.